گرفته شده است يعنى پس از آنكه سوره‌هاى مكى از سوره‌هاى مدنى مثلا تميز پيدا كرد و آثار و اخبار بر آن دلالت نمود مشاهده مىكنيم سوره‌هاى مكى مشتمل بر جمله « يا ايّها النّاس » و « يا بنى آدم » است و جمله « يا ايّها الّذين آمنوا » در آنها ديده نمىشود ولى سوره‌هاى مدنى بر عكس آنهايند . بنابر اين شناختن سوره‌هاى مكى و مدنى موقوف است بر دلالت خبر و روايتى كه از اصحاب روايت شده است نه اينكه در هر آيه و سوره‌اى كه « يا ايّها النّاس » ديده شد گفته شود آن سوره مكى است و يا به عكس و شايد قائل اين كلام تصور كرده چون در مكه مسلمان كم بوده‌اند و نبايستى خطاب به آنان بشود بلكه بايد خطاب متوجه اكثر مردم شود ولى در مدينه چون مسلمانها زياد شده بودند مقتضى بود كه خطاب متوجه آنان شود و خطابها با « يا ايّها الّذين آمنوا » ابتدا گردد ولى اين كلام جز تخيل و حدس چيزى نيست و موجب اطمينان نمىگردد بلكه خلاف آن مظنون است زيرا خطابات قرآنى به نحو قضيه خارجيه كه ناظر به خارج باشد نيست بلكه به نحو قضيه حقيقيّه صادر شده كه كثرت و قلّت در آن منظور نيست بلكه عنوانى در آن آورده شده كه هر كس و هر چيزى داخل آن باشد و لو پس از سالهاى زياد مشمول حكم گردد . پس در مكه معظمه گر چه مؤمنين كم بوده‌اند ليكن خطاب را با « يا ايّها الّذين آمنوا » مىتوان شروع كرد . بلى گفته شده خطاب‌هايى كه مشتمل بر بعضى از احكامند مانند جهاد كه مسلمانان مكه در اوائل فاقد قدرت و تمكن و وسايل جنگى بودند طبعا اين خطابها با آن محتوا مناسب با آنان نبوده است . سوم گفته مىشود : آنچه در آنها احكام فرعى وجود دارد مدنى است . اين علامت گر چه اجمالا و به نحو موجبه جزئيه صحيح است ولى چون از مدعا اخص است مورد استدلال قرار نمىگيرد زيرا هر گاه آيه‌اى از آيات ، مشتمل بر حكمى نباشد تشخيص آن از اين علامت استفاده نمىگردد و چه بسا آياتى كه مشتمل بر حكم فرعى نيست . و بعلاوه آيات مكى نيز مشتمل بر احكام فرعى است گر چه نسبت به آيات مدنى كمتر است - چنانچه در آيات ذيل مىبينيم : آيه شريفه « وَ أَنْ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ اتَّقُوهُ » . و آيه شريفه « لا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ مِنْ إِمْلاقٍ » و آيه شريفه « لا تَقْرَبُوا الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ » .